سلطانی: پوشش بیمه ای 3.5 میلیون زوج نابارور کشور را از گردنه پیری عبور می دهد ، کم کاری نهادهای فرهنگی در قبال سیاست های جمعیتی

به گزارش وبلاگ فانتوپ، یک پژوهشگر اجتماعی در حوزه جمعیت معتقد است: پوشش بیمه ای 3.5 میلیون زوج نابارور کشور را از گردنه پیری جمعیت عبور می دهد.

سلطانی: پوشش بیمه ای 3.5 میلیون زوج نابارور کشور را از گردنه پیری عبور می دهد ، کم کاری نهادهای فرهنگی در قبال سیاست های جمعیتی

گروه دانشگاه وبلاگ فانتوپ، با توجه به هشدارهای صاحبنظران حوزه جمعیت در مورد کاهش موالید و پیر شدن جمعیت کشور وبلاگ فانتوپ در مصاحبه با فعالان دانشجویی به آنالیز تبعات کاهش موالید و پیر شدن جمعیت پرداخته که در ادامه دومین مصاحبه از سلسه مصاحبههای حوزه جمعیت را با حسن سلطانی فعال دانشجویی دانشگاه علامه طباطبائی و پژوهشگر اجتماعی در حوزه جمعیت می خوانید:

سلطانی: جمعیت یکی از مولفه های اقتدار و قدرت در بین کشور ها است و نیروی انسانی هر کشوری را تامین می نماید. جمعیت نیروی انسانی هر کشوری را تامین می نماید و این نیروی انسانی به فراوری و ثروت آفرینی می پردازد با این وجود در سالی که توسط رهبر معظم انقلاب با شعار جهش فراوری مزین شده است جهش فراوری بدون جهش جمعیتی امکان پذیر نیست، چون اگر در کشور جمعیت جوان و نیروی کار متخصص و ماهر نداشته باشیم نمی توانیم در امر جهش فراوری پیروز باشیم.

سیاست های جمعیتی زمان بر هستند و حداقل یکی دو دهه زمان می برد تا شاهد نتیجه این سیاست ها باشیم و به همین خاطر است از اواخر دهه 80 در کشورمان شاهدیم نرخ باروری زیر خط جانشینی بوده، ولی فرایند جمعیتی رو به رشد بوده یعنی رشد سالانه جمعیت را داشته ایم و این رشد نیز متاثر از ساختار سنی خوب جمعیت جوان کشورمان است، چون این جمعیت جوان که نتیجه فرزند آوری های دهه 60 به حساب می آیند هنوز در حال فرزند آوری هستند، اما به هر روی زنگ خطر پیری جمعیت از اواخر دهه 80 به صدا درامده و ما با یک شیب ملایم به سمت پیری جمعیت می رویم، ولی هنوز عده ای از مسئولان از خواب بیدار نشده اند.

پیری جمعیت یک راستا بی بازگشت است با این وجود اگر از یک مقطعی به بعد نتوانیم نرخ باروری را کنترل کنیم و به حد جانشینی برسانیم دیگر امکان رسیدن به وضع مطلوب برای ما وجود ندارد، چون با یک جمعیت پیر روبرو خواهیم شد که امکان باروری ندارد پس عملا کشور در بن بست قرار می گیرد. پیش بینی ها نیز حاکی از این است که اگر با همین شرایط در زمینه باروری و فرزندآوری پیش برویم تقریبا از سال 1430 با یک جمعیت پیر در کشور روبرو می شویم.

فرزندآوری به یک ضدارزش تبدیل شده است

در حال حاضر با توجه به پنجره جمعیتی، نیروی فعال و جوان خوبی در کشور است، ولی از سال 1430 به بعد این جمعیت جوان را نخواهیم داشت و با پیری روبرو خواهیم شد و از طرفی هم امکان بازفراوری جمعیت وجود ندارد به هر روی ساختار سنی جوان در کشورمان یک فرصت بوده، اما این فرصت به دلیل بعضی بی تدبیری های مسئولین در حال تبدیل شدن به یک تهدید است البته نکته ای که وجود دارد این است امروز به خاطر تبلیغات اشتباهی که وجود دارد فرزندآوری به یک ضد ارزش تبدیل شده است.

به سیاست های کلی جمعیت عمل نمی گردد

واقعیت این است در حوزه جمعیت نه تنها در بسیاری از موارد مشکل قانونی نداریم بلکه از قوانین مترقی نیز برخوردار هستیم به گونه ای که در اصل 10 قانون اساسی به تشکیل خانواده آسان تاکید شده هم چنین اصل 21 قانون اساسی نیز به طور مفصل در چند بند به حمایت از زنان سرپرست خانوار و حمایت از مادران پرداخته است از طرفی در سال 93 بود که رهبر معظم انقلاب سیاست های کلی جمعیت را ابلاغ و بر حمایت از زوج های نابارور و حمایت از جوانان برای تشکیل خانواده تاکید کردند، ولی عملا می بینیم به این سیاست ها عمل نمی گردد البته در بخش هایی هم با ضعف قانون روبرو هستیم در حال حاضر سه و نیم میلیون زوج نابارور در کشور وجود دارد، ولی شاهدیم که در نظام بیمه ای، ناباروری به عنوان بیماری تعریف نشده و این در حالی است که هزینه های ناباروری کمر شکن است.

در مجموع می توان گفت سیاست های تشویقی خوبی در رابطه با تشکیل خانواده، ازدواج و فرزند آوری در کشور وجود داشته، اما به این سیاست ها عمل نشده است مثلا سیاست های کلی جمعیت در سال 93 توسط رهبر معظم انقلاب ابلاغ شدند امروز می بینیم نرخ باروری زیر خط جانشینی است، چون مسئولین نه تنها به این سیاست ها عمل ننموده اند بلکه در خیلی از جا ها نیز ضد این سیاست ها گام برداشته اند.

سر بعضی مسئولان هنوز به سنگ نخورده است

عدم تحقق سیاست های جمعیتی از چند جهت قابل آنالیز است نخست اینکه هنوز سر بعضی از مسئولین در رابطه با جمعیت به سنگ نخورده آن ها هنوز متوجه ابعاد زیان آور پیری جمعیت نشده اند به هر روی حدود 12 سال است نرخ فرزندآوری در کشور به زیر حد جانشینی رسیده، اما هنوز برای بعضی از مسئولین تسهیل ازدواج جوانان و حمایت از فرزند اوری اهمیت نیافته است مسئله دیگر اینکه متاسفانه امروز یک سری از مسئولین دهن بین شده اند به گونه ای که در مجلس دهم شاهد این بودیم نمایندگان به دنبال محرومیت حقوقی برای ازدواج های زیر 18 سال بودند و البته رسانه های غربی هم به مسائلی مانند کودک همسری می پرداختند و بعضی ازدواج های زیر 18 سال را که اصلا صحت و سقم آن ها تعیین نبود برجسته می کردند و متاسفانه چشم بعضی از رسانه ها هم به دهان این رسانه ها بود تا آنچه را این رسانه ها می گویند اجرا نمایند.

در حال حاضر یک سوم از ازدواج های کشور مربوط به ازدواج های زیر 18 سال هستند از قضا این ازدواج ها طبق آمار نسبت به ازدواج های اجرا شده در بین سایر سنین جزو پایدارترین ازدواج ها هستند، ولی شاهد این بودیم که بعضی از مسئولین ما در تله رسانه ای گرفتار شده اند به گونه ای که مجلس دهم به اسم کودک همسری به دنبال محرومیت حقوقی برای ازدواج های زیر 18 سال بود.

دولت نباید برای خانواده ها محدودیت های مالی ایجاد کند

یکی دیگر از دلایل عدم تحقق سیاست های جمعیتی این است عزم مسئولین برای مقابله با پیری جمعیت عزم راسخی نیست و در عمل می بینیم آن ها نسبت به سیاست های جمعیتی بی توجه هستند مثلا در قضیه یارانه بنزین دولت رسما شمشیر را از رو بسته به گونه ای که یارانه خانواده شش نفره و هفت نفره با هم برابر هستند یعنی به فرزند پنجم به بالا یارانه تعلق نمی گیرد با این وجود وقتی جمعیت کشور زیر خط جانشینی است و ما طی چند سال آینده با بحران پیری روبرو می شویم دولت نباید برای خانواده ها محدودیت های مالی ایجاد کند.

نکته دیگر اینکه متاسفانه سیاست های خیلی از سازمان ها و ارگان ها در راستای سیاست های کلی جمعیت کشور نیست مثلا در جریان شیوع ویروس کرونا بنیاد مستضعفان به اقشار آسیب دیده وام یک میلیون تومانی پرداخت کرد و این وام نیز برای همه یکسان بود و این در حالی است که هزینه های معیشتی و مالی یک خانوار شش نفره از یک خانواده دو یا سه نفره بیشتر است؛ بنابراین باید به خانواده های پرجمعیت وام بیشتری تعلق می گرفت، ولی شاهد این بی توجهی بودیم.

اخیرا نیز شاهد این بودیم دولت به دنبال محدودیت مالی برای ازدواج های زیر 18 سال است تا به این ازدواج ها وام تعلق نگیرد و این در حالی است که این تصمیم برخلاف قانون اساسی و سیاست های کلی جمعیت گرفته شده است. به هر روی انتظاری که از مسئولین و نمایندگان مجلس وجود دارد این است مانع اجرای این طرح شوند.

کم کاری نهادهای فرهنگی در قبال سیاست های جمعیتی

واقعیت این است خیلی از سیاست هایی که در حوزه جمعیت ابلاغ می شوند احتیاج به پیوست فرهنگی دارند، اما متاسفانه سازمان های فرهنگی در قبال سیاست ها کم کاری می نمایند مثلا صدا و سیما در قضیه فرزندآوری نه تنها کم کاری نموده بلکه ضد سیاست های جمعیتی نیز عمل نموده است.

بدیهی است ادامه فرایند پیری جمعیت در دراز مدت باعث کاهش جمعیت و تغییر ساختار سنی کشور خواهد شد و قطعا این فرایند ساختار سنی جمعیت را با پیری روبرو می نماید و این در حالی است که پیری جمعیت تبعات زیادی در حوزه فرهنگ، بهداشت و اقتصاد بر جای خواهد گذاشت؛ مثلا در حوزه بهداشتی وقتی ساختار سنی جمعیت پیر گردد احتیاجمند زیرساخت های زیادی برای احداث آسایشگاه ها به منظور نگه داری از سالمندان هستیم و این در حالی است که زیرساخت های کشور آمادگی پذیرایی از خیل جمعیت پیر ها را ندارد هم چنین از لحاظ مالی صندوق های بازنشستگی کشور از هم اکنون با ورشکسشتگی روبرو شده اند با این وجود علاوه بر حق بیمه ای که افراد به تامین اجتماعی پرداخت می نمایند دولت نیز هر ماه یارانه ای از جیب خود به این صندوق ها اختصاص می دهد تا مستمری بازنشستگان پرداخت گردد.

در حال حاضر نرخ استاندارد های جهانی برای صندوق های بازنشستگی 5 به یک است یعنی 5 نفر باید حق بیمه پرداخت نمایند تا مستمری یک مستمری بگیر پرداخت گردد، اما طبق پیش بینی جمعیتی اگر ما با همین شرایط پیش برویم در سال 1430 به نرخ دو به یک می رسیم یعنی برای پرداخت مستمری یک بازنشسته فقط دو نفر حق بیمه پرداخت می نمایند با این وجود اعتبار لازم برای پرداخت مستمری بازنشستگان پرداخت نشد و این خلایی را که به وجود می آید دولت باید جبران کند این یک مشکل عظیم است.

کاهش تمایل خانواده ها به فرزندآوری در زمان شیوع ویروس کرونا

نکته دیگر اینکه شیوع ویروس کرونا از چند جهت روی جمعیت کشور اثرگذار خواهد بود نخست اینکه شیوع این ویروس مرگ و میر را افزایش داده همین که پیش بینی می گردد که تمایل خانواده ها در این دوران به دلیل ترس از زایمان در بیمارستان نسبت به فرزندآوری کمتر گردد. به هر روی ترس از فرزندآوری در این ایام در یک سال آینده نشان می دهد که ما با چه مشکلاتی روبرو می شویم.

در حال حاضر پنجره جمعیتی کشور جوان است با این وجود باید از این فرصت خوب برای فرزندآوری استفاده کنیم در غیر این صورت در آینده به یک کشور پیر تبدیل خواهیم شد که امکان بازگشت جمعیتی مثل بسیاری از کشور ها را نخواهیم داشت بدیهی است هزینه هایی که پیری جمعیت به کشور تحمیل می نماید به مراتب از هزینه هایی که برای فرزندآوری و تسهیل ازدواج جوانان صورت می گیرند خیلی بیشتر است، چون ابعاد پیری جمعیت گسترده تر است.

پوشش بیمه ای 3.5 میلیون زوج نابارور کشور را از گردنه پیری جمعیت عبور می دهد

در حال حاضر با توجه به وجود سه و نیم میلیون زوج نابارور در کشور که تحت پوشش بیمه ای نیستند درمان این زوج ها می تواند کشور را از گردنه پیری عبور دهد، ولی متاسفانه پس از گذشت سال ها و با وجود هزینه های کمرشکن ناباروری زوج های نابارور هنوز تحت پوشش بیمه قرار نگرفته اند.

امروز بخش عمده ای از مسائل جمعیتی کشور به خاطر عمل نکردن به قانون اساسی و سیاست های کلی جمعیت به وجود آمده اند بنابراین ما امیدواریم مسئولین و به ویژه نمایندگان مجلس یازدهم آستین خود را برای حمایت از زوج های جوان، تسهیل ازدواج جوانان و حمایت از فرزندآوری بالا بزنند.

بدیهی است که بخشی از هزینه تشکیل خانواده و فرزندآوری متوجه حمایت های حقوقی و مالی و بخش زیادی متوجه اقدامات اجتماعی است که احتیاج به پیوست فرهنگی دارند. به هر روی اگر بخواهیم از بحران پیری جمعیت عبور کنیم و جمعیت جوان کشور هم در آینده حفظ گردد احتیاجمند این هستیم که پیوست های فرهنگی و اجتماعی افزایش جمعیت تدوین، ابلاغ و به آن ها عمل گردد؛ اما متاسفانه امروز نهادی مثل صدا و سیما تصویری که از خانواده نشان می دهد تصویر صحیحی نیست و بعضا در بدترین حالت در سریال ها تصویر سیاهی از فرزندآوری در خانواده به تصویر کشیده می گردد مثلا تصویری که از خانواده های پرجمعیت نشان داده می گردد این است که این خانواده ها مدام مشکل دارند و از زندگی خود لذت نمی برند هم چنین در بهترین حالت صدا و سیما تصویر صحیحی از فرزندآوری نشان نمی دهد و خنثی عمل می نماید و این در حالی است که صدا و سیما باید در راستای سیاست های نظام به فراوری برنامه بپردازد، اما هنوز شعار فرزند کمتر زندگی بهتر که از دهه 70 به جا مانده در ذهن خانواده ها وجود دارد پس ما برای پاک کردن این ذهنیت احتیاجمند کوشش و همت سازمان های فرهنگی هستیم، اما هنوز این همت و کوشش را ندیده ایم. سازمان های فرهنگی باید کوشش نمایند تا فرزندآوری در جامعه به یک ارزش تبدیل گردد.

اگر قرار است نرخ فرزندآوری در کشور افزایش پیدا کند بخشی از این مهم متاثر از حمایت های حقوقی و مالی است که باید انجام گردد، اما بخش دیگری از این وظیفه متوجه سازمان های فرهنگی است که باید به وظایف خود عمل نمایند این سازمان ها باید یاری نمایند تا فرزندآوری در جامعه به یک ارزش تبدیل گردد، چون در حال حاضر این فضا حاکم نیست.

ما امیدواریم مجلس یازدهم با توجه به اینکه در این دوره کارشناسان خوبی در حوزه خانواده و ازدواج به خانه ملت راه یافته اند بتوانند قوانین موثری را به تصویب برسانند.

مجلس درمان ناباروری و تسهیل ازدواج جوانان را در اولویت قرار دهد

در سرانجام تاکید می کنم اگر می خواهیم با پیری جمعیت در کشور مقابله کنیم باید قانون زمینه حمایت از سه و نیم میلیون زوج نابارور را در کشور فراهم کند تا این زوج ها بتوانند تحت پوشش بیمه ای قرار بگیرند و بدون دغدغه به درمان ناباروری خود بپردازند معتقدم فرزندآوری این تعداد زوج نابارور باعث می گردد از پیری جمعیت عبور کنیم به هر روی امیدواریم حمایت از زوج های نابارور در دستور کار مجلس قرار بگیرد. هم چنین امیدواریم این مجلس اقداماتی که در جهت تسهیل ازدواج جوانان ضروری است را انجام دهد.

منبع: خبرگزاری دانشجو

به "سلطانی: پوشش بیمه ای 3.5 میلیون زوج نابارور کشور را از گردنه پیری عبور می دهد ، کم کاری نهادهای فرهنگی در قبال سیاست های جمعیتی" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "سلطانی: پوشش بیمه ای 3.5 میلیون زوج نابارور کشور را از گردنه پیری عبور می دهد ، کم کاری نهادهای فرهنگی در قبال سیاست های جمعیتی"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید